Home / Tâm Sự / Cả 3 người nhà đều sống bế tắc, tôi không biết giúp đỡ thế nào

Cả 3 người nhà đều sống bế tắc, tôi không biết giúp đỡ thế nào

Nhìn căn nhà có hai người già và một thanh niên, người nào cũng vật vã với những vấn đề của riêng mình, tôi sầu não đến tê tái lòng.

Bố mẹ tôi gặp nhau khi mẹ đi công nhân gần nơi bố đóng quân. Mẹ chấp nhận về làm dâu xa nhà vài trăm cây số. Do đi lại không thuận tiện như giờ nên đến năm tôi 12 tuổi, mẹ mới được về thăm quê 2 lần, một lần là khi ông ngoại mất.

Bố tôi là điển hình của người gia trưởng, vô trách nhiệm, ưa nịnh nhưng lại rất cay độc với người khác, đặc biệt người thân. Sau khi có tôi, mẹ thuyết phục bố ra quân vì mình mẹ nuôi tôi vất vả và cô đơn, trung úy hồi ấy lương thấp lại xa nhà. Bố nghe theo, nhưng sau này khi gặp khó khăn lại quay ra trách mẹ rằng nếu ông không xuất ngũ, giờ đã làm chức nọ chức kia. Năm 1995, bố tôi bị viêm ruột thừa, mổ không kịp thời nên bị vỡ ổ viêm. Từ đó bố ốm đau hoặc mổ lại suốt do biến chứng cũ nên rất yếu. Bản tính cáu bẳn, hay chì chiết vợ con, bất mãn cuộc đời ngày càng thể hiện thường xuyên. Tâm lý bố thất thường, vừa vui vẻ đó xong chuyển sang cáu gắt ngay được. Mẹ chịu trận nhiều nhất, nhưng tuổi thơ của chúng tôi cũng là một nỗi ám ảnh khủng khiếp. Mẹ ban đầu phải nhịn, sau thì nói lại, chê trách bố từ những việc nhỏ nhặt.

Tuy nhiên, khi ra xã hội bố lại rất mềm mỏng, lúc nào cũng tránh va chạm, chịu thiệt về mình, đi làm thuê bị quỵt tiền không ít. Bố mẹ luôn chỉ nhìn thấy những khiếm khuyết của người kia, mỉa mai và hằn học lẫn nhau. Mẹ vốn thích lý sự, nói nhiều lại thiếu người tâm sự, chỉ biết than thở, kể lể với con. Trong mắt chúng tôi, bố tôi chả được nết gì dù ông cũng có những điểm tốt nhất định. Bố tôi chăm chỉ, tiền bạc đưa hết nuôi con, không giữ riêng cho bản thân, không rượu chè, bài bạc, gái gú. Rồi hai đứa con về phe mẹ, tình cảm cha con hời hợt, chỉ toàn sợ hãi, chửi bới, chê bai. Có lần tôi đi thi học sinh giỏi sử, bố cấm vì “văn sử là loại xướng ca vô loài” nhưng tôi vẫn đi. Tối đó bố biết, chạy ra sân ngửa cổ lên trời, mắng những lời cay độc, ông tức giận vì tôi không nghe lời. Từ đó tôi mơ hồ đoán ông bị bệnh tâm thần. Mẹ nhiều lần muốn ly dị nhưng không vượt qua được định kiến xã hội, mà bố mẹ cũng cần dựa vào nhau để mà sống và nuôi con. Dần dần bố không nói được mẹ thì dùng vũ lực. Mẹ bị nhiễm tính bố nên không vừa ý với con điều gì là chì chiết, chửi bới. 

Tôi vùi đầu vào sách vở, cô đơn và tự ti cùng cực, nhiều lần nung nấu ý định tự tử nhưng vẫn may mắn nên người. Tôi đỗ đại học, ra trường xin được việc làm tốt, yêu đương và ganh đua với đời. Tôi xin được học bổng đi du học chương trình sau đại học, rồi lại học bổng khác lên cao. Còn em trai tôi lại chìm đắm trong chán chường, học xong trung cấp thì lông bông, làm ở đâu cũng được một thời gian là bị đuổi. Em vô trách nhiệm, ương ngạnh, bảo thủ, lười nhác, bất cần, suốt ngày chơi điện tử. Ngày nhỏ suy dinh dưỡng nặng nên em thấp bé, cao 1,55 m, nặng chưa tới 50 kg. Hơn 30 tuổi chưa từng yêu ai công khai, nhắc đến lấy vợ là cười trừ hoặc nổi cáu: việc của em tự lo. Nhìn em mà tôi thương xót ruột, vì quan trọng là ở em không có nhiệt huyết, không mục tiêu sống, cô đơn và tự ti. Tôi động viên em lấy vợ, hứa sẽ giúp đỡ sinh kế, nhưng em không bao giờ hưởng ứng. Cái gì cũng chỉ nhìn thấy khó khăn, người ta làm hết rồi mình làm sẽ thất bại…

Nhìn căn nhà có hai người già và một thanh niên, người nào cũng vật vã với những vấn đề của riêng mình, tôi sầu não đến tê tái lòng, nhiều khi cứ phải lơ đi mà sống. Bố tôi và em trai hẳn là đều bị trầm cảm ở mức độ nặng nhẹ khác nhau. Cả hai người nhìn bên ngoài thì ích kỷ và độc đoán nhưng bên trong là một nỗi chán đời không lối thoát. Tôi chẳng biết phải làm thế nào cho ổn thỏa. Tôi vừa giận vừa thương bố mẹ, đặc biệt là mẹ. Tôi không gần gũi với ông bà lắm, chỉ cố gắng giữ đạo làm con. Bảo giờ đón bố hay mẹ về ở cùng, chắc tôi cũng rất ngột ngạt. Tuổi thơ vẫn ám ảnh tôi. Bố tôi hay bệnh, bảo mẹ để ông sống một mình tôi cũng không đành. Tôi thương em trai nhưng đã thử mọi cách mà không được, kể cả năn nỉ em đi khám bệnh tâm lý hay nói chuyện với chuyên gia. Xin giáo sư Vũ Gia Hiền và độc giả cho tôi lời khuyên. 

Dung

GS.TS Vũ Gia Hiền gợi ý:

Chào bạn Dung,

Với bố bạn, vị trí trung úy lúc bấy giờ giữ chức chỉ huy tương đối. Khi về, nhất là sau này so sánh vị trí xã hội và đồng lương của bạn bè ở lại đơn vị, ông khó tránh khỏi cảm giác thua kém. Trong bối cảnh đó, mọi bực tức đổ dồn vào nơi có thể thể quyền lực duy nhất là vợ con. Ngoài ra, bố bạn không thường xuyên giao lưu, tiếp xúc xã hội. Tiền bạc ông đưa hết nuôi con, không giữ riêng cho bản thân, không rượu chè, bài bạc, gái gú nhưng gia đình lại chia phe và các con đều đứng về phía mẹ, tình cảm cha con hời hợt. Sai lầm xuất phát từ việc không giao lưu, công tác xã hội; còn những người khác thì chỉ nhìn trạng thái con người, không hiểu trạng thái tâm lý. Bố bạn là người khổ nhất về đời sống tinh thần trong gia đình bạn, khi quá bế tắc đã thành hành vi mất kiểm soát nên càng gỡ càng rối, để lại hậu quả nặng nề.

Mẹ bạn là người có hoài bão về gia đình và có lý tưởng nhưng ít hiểu biết về xã hội và không nhận ra giải quyết cuộc sống là phải khéo léo trong ứng xử, đến mức mà “từ khi cưới đến năm tôi 12 tuổi, mẹ mới được về thăm quê 2 lần, một lần là khi ông ngoại mất”. Một người như mẹ bạn thường theo đuổi giấc mơ riêng, ít để ý đến bối cảnh gia đình, xã hội và tương lai cụ thể.

Rồi việc “mơ hồ đoán ông bị bệnh tâm thân” lại là một sai lầm gây ra tự kỷ ám thị ở ba mẹ con. Bố bạn không hiểu xã hội nhiều và cho rằng “văn sử là loại xướng ca vô loài”. Lẽ ra trong trường hợp này, bạn cần hài hòa, nhờ ông và từ từ xin ông vì “con thích nên bố cứ cho con một lần đi thi” thì đã không tạo ra áp lực tâm lý.

Mẹ bạn không phải bị nhiễm tính bố bạn đâu. Bà cũng là người kiên định, chịu đựng nhưng cũng bởi quá bế tắc, không biết “xả” ở đâu nên mới vậy. Không thấy bạn nói về việc mẹ công tác xã hội, phụ nữ… Đây là vấn đề giống bố bạn, ít quan hệ xã hội nên không nhận được sự giúp đỡ từ cộng đồng. Khi sống chỉ biết đến mình do tự ti, mặc cảm đã tạo nên một người thiếu ý thức cuộc sống và đầy ý chí chủ quan.

Em bạn cũng như bạn, trong hoàn cảnh khắc nghiệt là điều kiện chọn lọc tự nhiên, khi đó một là vươn lên, hai là bị đào thải, có thể do sự chiều chuộng khác nhau. Khi bé, em bạn có được nuông chiều hơn bạn không? Nếu có thì điều này là đúng. Nếu không thì em bạn có hiện tượng tự ti đến tự ái rất nặng. Gặp người tự ti, tự ái phải bắt đầu từ họ, nếu bạn tỏ ra “ta đây” để khuyên em sẽ thất bại. Bạn hãy tâm sự để em “xả” được ức chế, sau đó tự em sẽ sáng suốt. Hãy nhớ không nên so sánh em với bất cứ ai.

Bạn đừng tự cao khi mình học hành đến nơi đến chốn, mà hãy dùng điều này để làm việc thật tốt, có tiền lo cho gia đình. Trước hết bạn cần có tình cảm với cha, không cần nhiều, chỉ cần mua cái dao cạo râu, món quà ông thích để ông tự hào về con. Với mẹ, bạn chu đáo về sức khỏe, tiết kiệm đưa tiền cho mẹ phòng khó khăn. Chia sẻ để cha mẹ đều thương yêu em, đó là vì hoàn cảnh chứ em không xấu.

Chúc bạn thành công.

Gọi điện cho biên tập viên theo số 09 6658 1270, để đăng tải chia sẻ của bạn trên Tâm sự.

About Trần Lê

Check Also

Chồng sa ngã khi được người phụ nữ có địa vị cho tiền

Chồng tôi nói do thua cá độ 50 triệu, hụt tiền làm ăn, lúc học …

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *